HaïtiHaïtiHaïtiHaïtiHaïtiHaïti

Spanjaarden en Arawak indianenOp 6 december 1492 zet Columbus voet aan wal op Ayiti. Hij is verrukt over de schoonheid van het eiland en geeft het een nieuwe naam: Hispaniola, klein Spanje. Ayiti – de naam betekent bergachtig land – wordt bewoond door Arawak indianen. De 'ontdekking' van hun eiland door de Spanjaarden luidt hun ondergang in. De op goud en grond beluste conquistadores decimeren de oorsponkelijke indiaanse bevolking. Hun cultuur gaat verloren op Haïti.
 

Ile de la Tortue 17e eeuwSpanje bestuurt Hispaniola vanuit de zuidoostelijk gelegen stad Santo Domingo. Aan het westelijke deel van het eiland besteden ze weinig aandacht. In dit dichtbeboste en bergachtige gebied kan de natuur zijn gang gaan. Het niemandsland vormt een ideale leefomgeving voor boekaniers, smokkelaars en piraten en kapers die het eiland La Tortue gebruiken als schuilplek en uitvalsbasis.

Suikerrietplantage Saint DomingueDe Fransen noemen het westelijke deel van Hispaniola, dat sinds de vrede van Rijswijk in 1679 hun grondgebied is, Saint Domingue. Aan het begin van de 18e eeuw komt de kolonie tot bloei. Overal worden plantages aangelegd. Saint Domingue wordt Frankrijks welvarendste kolonie. De productie van tabak, suiker, koffie, indigo enz kan alleen plaatsvinden door de arbeidskracht van duizenden slaven uit Afrika.

OnafhankelijkheidsstrijdDe gebeurtenissen op Haïti komen in een stroomversnelling door de Franse Revolutie in 1789. In Frankrijk klinkt de leus 'Vrijheid, gelijkheid en broederschap'. In het zelfde jaar wordt de verklaring van de Rechten van de Mens opgesteld. Hierin wordt gesproken over gelijke rechten voor alle mensen. Betekent dit het einde van de slavernij? De kolonie is in verwarring. In 1791 breekt de slavenopstand uit. Na een jarenlange strijd, waarin naast Frankrijk ook Spanje en Engeland betrokken raken, wordt Haïti in 1804 onafhankelijk.

DessalinesNu de onafhankelijkheidsstrijd gestreden is, moet het land weer opgebouwd worden. Ook moet het zijn plek binnen de internationale gemeenschap zien te vinden. Het een nog het ander gaat vanzelf. Intern breekt er een machtstrijd uit die het land tot aan 1820 letterlijk in tweeën splitst. Internationaal gezien wordt Haïti geïsoleerd. Pas als Haïti toezegt Frankrijk schadeloos te stellen voor de geleden schade tijdens de slavenopstand volgt 1n 1825 erkenning.

Kroning Faustin 1Na de lange regeerperiode van Boyer, is de tweede helft van de negentiende eeuw een periode van chronische onrust en instabiliteit. Een machtsstrijd tussen de zwarte elite en de mulattenelite verscheurt het land. Beide groepen maken gebruik van ongeordende troepen om aan de macht te komen. De kloof tussen mulat en zwart, elite en arme bevolking, Franse en Afrikaanse cultuur, stad en platteland groeit. In 1915 vallen Amerikaanse mariniers Haïti binnen om 'orde op zaken' te stellen.

Amerikaanse bezetting HaitiVan 1915 tot 1934 is Haïti bezet door Amerikaanse mariniers. In die periode besturen presidenten en regeringen die zich voegen naar de wil van hun machtige buurman het land. De Amerikaanse bezetting brengt rust en vooruitgang in Haïti. Tegelijk heerst er veel verzet tegen en onvrede over de bezetting. Als de Amerikanen in 1934 het land verlaten ervaren velen dat als een tweede onafhankelijkheid.

Magloire en Roosevelt1934 was het jaar van de 'désoccupation', de beëindiging van de in 1915 begonnen Amerikaanse bezetting. In zijn jaarlijkse regeringsrede sprak president Sténio Vincent over "het jaar van de Tweede Onafhankelijkheid". Toch bleef Haïti nauw verbonden aan de Verenigde Staten. Kleur- en sociale klasseverschillen zorgden voor politieke spanning, evenals de opkomende communistische en zwart nationalistische beweging.

Papa en Baby DocVan 1957 tot 1986 kent Haiti een van de donkerste perioden uit haar geschiedenis. Vader en zoon Duvalier, alias Papa en Baby Doc, regeren het land met ijzeren hand. Voor enige vorm van oppositie is geen ruimte. Duizenden (politieke) tegenstanders verliezen hun leven. Tontons Macoutes terroriseren de bevolking. Er ontstaat een exodus van Haitianen die naar het buitenland de wijk nemen. Moun dyas, noemen ze zich zelf. Mensen van de diaspora.

Aristide en PrevalDe jaren na het vertrek van Jean-Claude Duvalier worden wel eens omschreven als 'Duvaliërisme zonder Duvalier'. Duvalier is dan misschien wel weg, maar veel verandert er niet in Haïti. Met zijn Lavalas-beweging wil priester-president Aristide het Duvaliërisme ontwortelen. Dit tegen de zin van het leger en machtige sectoren van de samenleving. De strijd zet zich jarenlang voort.

Aardbeving HaitiOp 12 januari 2010 wordt Haïti getroffen door een aardbeving. De 35 seconden durende beving heeft catastrofale gevolgen. Het epicentrum van de 'goudougoudou', zoals veel HaÏtianen de aardbeving noemen, ligt in de buurt van de hoofdstad Port-au-Prince. De wederopbouw van het land verloopt traag. Toch is er vooruitgang. Een cholera epidemie en diverse tropische stormen bemoeilijken de wederopbouw.