HaïtiHaïtiHaïtiHaïtiHaïtiHaïti

Aristide en PrevalDe jaren na het vertrek van Jean-Claude Duvalier worden wel eens omschreven als 'Duvaliërisme zonder Duvalier'. Duvalier is dan misschien wel weg, maar veel verandert er niet in Haïti. Met zijn Lavalas-beweging wil priester-president Aristide het Duvaliërisme ontwortelen. Dit tegen de zin van het leger en machtige sectoren van de samenleving. De strijd zet zich jarenlang voort.

Andere mannen - meestal officieren uit het leger - nemen de plaats van de verdreven dictator in, en het machtsmisbruik en het de mond snoeren van (politieke) tegenstanders blijven gewoon doorgaan. Toch wordt de roep om verandering vanuit het volk sterker. De priester Aristide is de spreekbuis van bewoners van de sloppenwijken en de verarmde boeren op het platteland. Hij roept op tot radicale verandering. Het Duvaliërisme moet ontworteld worden, is zijn boodschap. Na een democratische verkiezing in 1990 wordt de priester gekozen tot president.

Staatsgreep tegen Aristide
Op 6 februari 1991 wordt hij ingehuldigd. Zeven maanden later moet hij hals over kop het land verlaten. Het leger pleegt onder leiding van generaal Cédras - en met steun van de welvarende bovenlaag van de bevolking - een bloedige staatsgreep. Drie jaar lang houden ze het land in een ijzeren greep. De internationale gemeenschap – met Amerika voorop – verzet zich tegen de staatsgreep. Als een militaire inval vanuit Amerika dreigt, geven de plegers van de staatsgreep de macht uit handen. In 1994 keert Aristide terug naar Haïti. In 1995 schaft Aristide het leger af. Volgens de grondwet mag een president maar een termijn van vijf jaar dienen. De jaren die Aristide in ballingschap heeft gezeten, tellen mee. In 1996 moet hij daarom aftreden. René Préval, een bondgenoot van Aristide, wordt de nieuwe president.

Gebrekkige democratie
Préval doet zijn best het land weer maatschappelijk en economisch vooruit te helpen. Het is een moeilijke klus. Er is veel verdeeldheid, waardoor belangrijke besluiten van de regering niet genomen worden. In het parlement is veel ruzie en het functioneert geruime tijd niet. De democratie werkt gebrekkig. Aristide richt een nieuwe partij op, de Fanmi Lavalas. Ook vinden er verschillende opzienbarende moorden plaats op mensen die in het openbaar zich uitspreken voor hun angst op terugkeer van de dictatuur. Nieuwe verkiezingen in 2000 brengen Aristide weer terug in het nationale paleis. Er ontstaat echter een politieke padstelling waarin het land gegijzeld wordt. Politieke tegenstanders van Aristide verenigen zich in de Convergence Démocratique en eisen het vertrek van Aristide. De internationale gemeenschap wil alleen nog met Aristide van doen hebben als hij overeenstemming bereikt met zijn politieke opposanten. Deze weigeren echter serieus te onderhandelen met Aristide. Het land komt op de rand van een burgeroorlog als opstandige bendes zich meester maken van het platteland en optrekken naar Port-au-Prince. Onder druk van Amerika (lees artikel over de rol van de VS) en Frankrijk verlaat Aristide begin 2004 Haïti. Aristide zegt dat er sprake is van kidnapping.

Opnieuw beginnen
Het land is weer terug bij af. Boniface Alexandre wordt president. Een tijdelijke regering onder leiding van Gérard Latortue wordt aangesteld om de belangrijkste zaken te regelen: de orde in het land te herstellen, meer veiligheid te scheppen, bendes te ontwapenen en om het openbare leven weer normaal te laten verlopen. In de periode 2004 - 2006 vallen er veel slachtoffers onder de bewoners van volksbuurten in Port-au-Prince. Aanhangers van de verdreven Aristide zijn hun leven niet zeker. De verkiezingen brengen voormalig president Préval weer in het nationale paleis. Hoewel hij zich los heeft gemaakt van Aristide, bevestigt zijn verkiezing de wens van de bevolking om in de lijn van Aristide verder te gaan. Prévals partij (Inité) heeft echter geen meerderheid in de Eerste en Tweede Kamer. Dit maakt het voeren van een daadkrachtig beleid ingewikkeld. Verschillende eerste ministers komen en gaan (Jacques Edouard Alexis, Michelle Pierre Louis, Jean Max Bellerive). In 2008 vinden er voedselrellen plaats. Vanwege stijgende voedselprijzen en -tekorten wordt er veel honger geleden. Ook wordt Haiti getroffen door tropische stormen en orkanen - Fay, Gustav en Hannah. De stad Gonaïves wordt weer (net als in 2004 door de storm Jeanne) zwaar getroffen. Desondanks is er in 2009 sprake van vooruitgang en economische groei.